Over het project
Op de dag van de gemeenteraadsverkiezingen gingen in Schiedam niet alleen volwassenen naar de stembus, ook kinderen en jongeren brachten hun stem uit. Met het doe-het-zelf-stembuspakket van de Kleine Ambassade organiseerden ruim 70 klassen van basisscholen en middelbare scholen een eigen stemdag op school. Het Fonds droeg bij aan dit project, dat kinderen informeert over verkiezingen en hen stimuleert om later gebruik te maken van hun stemrecht.
“De leerlingen gingen niet zomaar stemmen,” legt Hanna de Vries, hoofd redactie en communicatie bij de Kleine Ambassade uit. “In de klas verdiepten zij zich eerst in politieke partijen, standpunten en de onderwerpen die zij belangrijk vinden voor hun gemeente. Pas daarna maakten zij hun keuze. Zo werd stemmen iets dat je niet alleen uitlegt, maar vooral ervaart.” Op school ontstond ruimte om vragen te stellen, argumenten te wegen en na te denken over de toekomst van de stad. Hanna de Vries: “Als je kinderen zelf laat onderzoeken, vergelijken en uiteindelijk laat stemmen, wordt democratie veel minder abstract. Dan merken ze: mijn mening doet ertoe.”
Niet de partijen, maar hun leefwereld als vertrekpunt
Wat dit project sterk maakt, is dat het niet begint bij partijpolitiek, maar bij de leefwereld van kinderen en jongeren. Welke thema’s vinden zij belangrijk? Wat moet er beter in hun buurt, op school of in de stad? Vanuit die vragen gingen leerlingen op zoek naar welke partij daar het best bij past. “Daarmee draait de Kleine Ambassade het gebruikelijke perspectief eigenlijk om: niet eerst luisteren naar wat partijen willen vertellen, maar eerst kijken naar wat kinderen en jongeren zelf relevant vinden,” vertelt Hanna de Vries.
Een leerling verwoordde het treffend: “Als je later groot bent vind je het makkelijker om te gaan stemmen, en weet je beter op wie. Dan weet je al een beetje hoe het werkt.” Precies daarin zit de kracht van dit project. Door al jong kennis te maken met verkiezingen, wordt de stap naar later stemmen kleiner en vanzelfsprekender.
Gemaakt mét kinderen en jongeren
De inhoud van het project kwam niet alleen vóór kinderen en jongeren tot stand, maar ook mét hen. Hanna de Vries: “Een kinderredactie en een jongerenpanel dachten mee over de inhoud en de vorm. Op basis van hun inbreng ontwikkelde de Kleine Ambassade onder meer een verkiezingskrant, een politiek spel en uitlegvideo’s. Daarnaast organiseerde de organisatie een meet & greet voor kinderen en een debat met kandidaat-raadsleden voor jongeren. Juist doordat de doelgroep zelf meedacht, sluit het project goed aan bij wat er onder jonge Schiedammers leeft. Kinderen en jongeren zijn misschien nog geen stemgerechtigde kiezers, maar wel inwoners van nu. Hun blik op de stad is waardevol — juist ook voor de politiek.”
Een aanpak die verder reikt
De aanpak staat bovendien niet op zichzelf. Rond de landelijke verkiezingen ontwikkelde en organiseerde De Kleine Ambassade eveneens lesmateriaal en jongerenverkiezingen, zodat kinderen en jongeren in verkiezingstijd op een laagdrempelige manier leren hoe politiek werkt en hoe zij een eigen mening kunnen vormen. Daarmee bouwen zij stap voor stap aan democratisch besef dat niet ophoudt na één verkiezingsdag.
Een eerste ervaring die blijft hangen
Projecten als dit laten zien hoe belangrijk het is om kinderen en jongeren al vroeg serieus te nemen in het gesprek over hun omgeving. “Niet door hen aan de zijlijn te laten meekijken, maar door hen actief mee te laten doen. Want wie op jonge leeftijd ervaart hoe stemmen werkt, ontdekt niet alleen wat democratie is, maar ook dat betrokkenheid iets is wat je kunt oefenen. En misschien is dat wel de belangrijkste winst: dat kinderen en jongeren voelen dat hun stem ertoe doet — nu al, en straks helemaal,” sluit Hanna de Vries af.
Fotograaf: Bob van der Vlist Collignon
