Over het project
Op zaterdag 12 en zondag 13 september openen bijzondere gebouwen en plekken in Vlaardingen hun deuren tijdens Open Monumentendag. Bezoekers kunnen binnenkijken op locaties waar je normaal misschien zomaar voorbijloopt en ontdekken welke verhalen er achter gevels, kerken, pakhuizen en andere monumenten schuilgaan. Dit jaar staat de dag in het teken van ‘Veerkrachtig Erfgoed, in tijden van onzekerheid’.
Dat thema past goed bij Vlaardingen. Veel monumentale gebouwen in de stad hebben in de loop van hun bestaan verschillende functies gehad. Soms stonden ze jarenlang leeg, soms kregen ze een heel nieuwe bestemming, maar daarbij bleef hun historische karakter zoveel mogelijk behouden. “Juist dat maakt erfgoed zo interessant,” vertelt Fenny de Graaf van het Comité Open Monumentendag Vlaardingen. “Een monument vertelt niet alleen iets over vroeger. Je ziet ook hoe een gebouw zich steeds opnieuw kan aanpassen en onderdeel kan blijven van de stad.”
Van visserijverleden tot cultuurhuis
Wie tijdens Open Monumentendag op pad gaat, komt die veerkracht op allerlei plekken tegen. Zo zijn de monumentale panden in het Museumkwartier gerestaureerd en opnieuw in gebruik genomen. Ook de rijksmonumentale Boetschuur, waar Vlaardingers vroeger vissersnetten repareerden en droogden, is in ere hersteld en heeft een nieuwe functie gekregen. Op zaterdag kunnen bezoekers er binnenkijken en een kleine expositie over de restauratie bekijken.
Een ander voorbeeld is KADE40. Het gebouw aan de Westhavenkade begon in 1939 als hoofdpostkantoor, stond na de sluiting enige tijd leeg en kreeg in 2013 een nieuwe bestemming als cultuurhuis. Ook op veel andere plaatsen gaan deuren open. Bezoekers kunnen onder andere binnenkijken bij Museum Vlaardingen, de Grote Kerk, de Waag, de Watertoren, Molen Aeolus en het Raadhuis van Vlaardinger-Ambacht. Bij Masamuda kunnen jong en oud juist ervaren hoe mensen eeuwen geleden leefden. In totaal zijn er dit jaar 28 locaties te bezoeken.
Fenny de Graaf: “Een bijzondere deelnemer is de Rehobothkerk aan de Billitonlaan. De kerk doet dit jaar voor het eerst mee aan Open Monumentendag en mogelijk ook voor het laatst.” In 2027 wordt het gebouw aan de eredienst onttrokken; wat daarna met de kerk en het terrein gebeurt, is nog niet bekend.
Feest bij Villa IJzermans
Ook Villa IJzermans, het monumentale pand waarin Fonds Schiedam Vlaardingen e.o. is gevestigd, maakt deel uit van de route. De stadsvilla werd in 1884 gebouwd in opdracht van reder Adriaan IJzermans. Tijdens Open Monumentendag worden rondleidingen door het rijksmonument gegeven.
Dit jaar is er rondom de villa bovendien extra veel te beleven. Het Fonds bestaat 35 jaar en viert dat op zaterdag 12 september samen met de regio tijdens een speciale editie van de Stadskaravaan. In de tuin zijn tussen 13.00 en 17.00 uur optredens, jeugdtheater, workshops en andere activiteiten. “Dat maakt deze plek tijdens Open Monumentendag natuurlijk extra feestelijk,” zegt Fenny. “Je kunt het monument met een rondleiding bekijken, maar tegelijkertijd ervaren hoe zo’n historische plek ook nú volop wordt gebruikt.”
Zelf op ontdekkingstocht
Alle deelnemende monumenten zijn gratis toegankelijk. Niet iedere locatie is op beide dagen geopend en de openingstijden verschillen, dus bezoekers doen er goed aan vooraf het programma te bekijken. Het programmaboekje met alle locaties en openingstijden is onder andere verkrijgbaar bij het Info-Punt, de bibliotheken en de deelnemende locaties.
“Je hoeft eigenlijk alleen maar nieuwsgierig te zijn,” besluit Fenny. “Loop eens ergens naar binnen waar je normaal aan voorbijgaat. Achter zo’n gevel blijkt vaak een heel verhaal te zitten.”
Open Monumentendag Vlaardingen vindt plaats op zaterdag 12 en zondag 13 september 2026. Klik hier voor meer informatie en het programma.
